Ιστορία της Ομοσπονδίας
Η "γέννηση" της κωπηλασίας
Στα βάθη της αρχαιότητας έχει τις ρίζες της η Κωπηλασία. Στην Ιλιάδα περιγράφεται το ξεκίνημα του ελληνικού στόλου με ιδιαίτερη έμφαση στον ρυθμό των κωπηλατών.
Στην Οδύσσεια αναφέρεται ότι οι Φαίακες επέλεξαν πλήρωμα πενήντα δύο εκλεκτών κωπηλατών για την επάνδρωση καινούργιου σκάφους. Ήταν τόσο καλοί μάλιστα ώστε δεν χρειάζονταν ούτε πηδαλιούχο, ούτε πηδάλιο. Το 296 μ.χ. μετάλλιο του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Α΄ παριστά τετράκωπο λέμβο ενώ το 973 μ.χ. οχτώ βασιλείς της Σκοτίας, Αγγλίας και Ουαλλίας επανδρώνουν οχτάκωπο λέμβο με πηδαλιούχο τον βασιλέα Έντγκάρ ο οποίος μόλις είχε στεφθεί βασιλιάς της Βρετανίας και κάνουν διαδρομή στον ποταμό Ντή για να τον τιμήσουν.
Το 1715 αρχίζει ο αρχαιότερος αγώνας στον Τάμεση "δια το χιτώνιον και έμβλημα του Ντόγκετ". Ο Ντόγκετ διάσημος ηθοποιός της εποχής έγινε αφορμή για την δημιουργία στη συνέχεια πολλών αναλόγων αγώνων. Το 1829 γίνεται η πρώτη επίσημη συνάντηση των οχτακώπων των πανεπιστημίων Κέιμπρίτζ και Οξφόρδης στον ποταμό άμεση που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Η ίδρυση της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας (FISA), που έχει έδρα την Λοζάννη, επισφραγίζεται το 1892 ενώ τον αμέσως επόμενο χρόνο διοργανώνεται το πρώτο Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα.
Η κωπηλασία στην Ελλάδα
Το 1885 ιδρύεται ο Όμιλος Ερετών (ερέτης = κωπηλάτης) με έδρα το Φάληρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Όμιλος Ερετών ήταν ο πρώτος αθλητικός όμιλος στην Ελλάδα. Ένα χρόνο μετά ο ίδιος Όμιλος διοργανώνει επίσημους αγώνες τους πρώτους από κάθε άλλο άθλημα στην Ελλάδα.
Το άθλημα της κωπηλασίας συμπεριλήφθηκε από τους 1ους σύγχρονους Ολυμπιακούς αγώνες το 1896 στο πρόγραμμα της Αθήνας και είχε προγραμματιστεί να γίνει στον Πειραιά. Όμως οι κακές καιρικές συνθήκες δεν του επέτρεψαν να διεξαχθεί. Το 1900 πραγματοποιήθηκε κανονικά στο Παρίσι όπου δεν υπήρχε ελληνική συμμετοχή. Η ελληνική κωπηλασία πήρε για πρώτη φορά μέρος σε Ολυμπιακούς αγώνες το 1948 στο Λονδίνο με τρεις μάλιστα βάρκες.
Το 1906 θα γίνουν οι πρώτοι Πανελλήνιοι αγώνες ενώ το 1927 ιδρύεται η Ελληνική Ένωση Φιλάθλων Ναυτικών Σωματείων η οποία αναλαμβάνει την εποπτεία της κωπηλασίας και ιστιοπλοίας που μέχρι τότε ήταν στον έλεγχο του ΣΕΓΑΣ. Στην περίοδο της κατοχής από την Ε.Ε.Φ.Ν.Σ φεύγει η ιστιοπλοία ενώ εμφανίζεται πλέον με την σημερινή της ονομασία ΕΚΟΦΝΣ (Ελληνική Κωπηλατική Ομοσπονδία Φιλάθλων Ναυτικών Σωματείων). Η ΕΚΟΦΝΣ που αριθμεί σήμερα περισσότερα από 40 σωματεία από όλη τη χώρα διοργανώνει το 1970 την πρώτη διεθνή διοργάνωση στην Ελλάδα, το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Εφήβων που είναι και το πρώτο στην ιστορία της Κωπηλασίας.
Η Σύγχρονη Ιστορία της Κωπηλασίας στην Ελλάδα
Η σύγχρονη ιστορία της ελληνικής κωπηλασίας αποτελεί μια διαδρομή συνεχούς εξέλιξης, υπέρβασης και διεθνούς καταξίωσης. Από τις πρώτες μεγάλες παρουσίες της δεκαετίας του 1980 έως τις πρόσφατες Ολυμπιακές επιτυχίες στο Παρίσι 2024, η Ελλάδα κατάφερε να μετατραπεί σε μία από τις πιο υπολογίσιμες δυνάμεις της παγκόσμιας κωπηλασίας.
Η αρχή της σύγχρονης πορείας έγινε στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Μόσχας το 1980, όταν ο Κωνσταντίνος Κοντομανώλης κατέκτησε την 8η θέση στο σκιφ, ενώ τέσσερα χρόνια αργότερα, στο Λος Άντζελες, ανέβηκε ακόμη ψηλότερα, τερματίζοντας 6ος Ολυμπιονίκης.
Τη δεκαετία του 1990, η Αντωνία Σβαΐερ έγραψε τη δική της ιστορία με δύο συνεχόμενες συμμετοχές σε Ολυμπιακούς τελικούς, στη Σεούλ το 1988 και στη Βαρκελώνη το 1992, αποδεικνύοντας πως η ελληνική γυναικεία κωπηλασία μπορούσε πλέον να σταθεί στο υψηλότερο διεθνές επίπεδο.
Η πραγματική εκτόξευση της ελληνικής κωπηλασίας ήρθε τη δεκαετία του 2000. Το 2004, μέσα στην Ολυμπιακή Αθήνα, οι Βασίλης Πολύμερος και Νίκος Σκιαθίτης κατέκτησαν το χάλκινο μετάλλιο στο διπλό σκιφ ελαφρών βαρών, χαρίζοντας στη χώρα ένα από τα πιο ιστορικά μετάλλια του ελληνικού αθλητισμού.
Η επιτυχία αυτή δεν ήταν τυχαία. Το 2008, στο Πεκίνο, ο Βασίλης Πολύμερος μαζί με τον Δημήτρη Μούγιο κατέκτησαν το αργυρό Ολυμπιακό μετάλλιο, επιβεβαιώνοντας ότι η Ελλάδα είχε πλέον εδραιωθεί ανάμεσα στις κορυφαίες χώρες του κόσμου στην κωπηλασία.
Την ίδια περίοδο, η ελληνική γυναικεία κωπηλασία συνέχισε να ανεβαίνει επίπεδο. Η Αλεξάνδρα Τσιάβου και η Χρύσα Μπισκιτζή έφτασαν σε Ολυμπιακό τελικό στο Πεκίνο, ενώ το 2012 στο Λονδίνο, η Αλεξάνδρα Τσιάβου μαζί με τη Χριστίνα Γιαζιτζίδου κατέκτησαν το χάλκινο μετάλλιο, γράφοντας ακόμη μία χρυσή σελίδα για το ελληνικό άθλημα.
Παράλληλα, τα ελληνικά πληρώματα σε τετράκωπους και άλλα ομαδικά αγωνίσματα άρχισαν να πρωταγωνιστούν σταθερά σε Ολυμπιακούς τελικούς, με παρουσίες που αποδείκνυαν το βάθος και την ποιότητα της ελληνικής σχολής κωπηλασίας.
Η κορυφαία στιγμή στην ιστορία της ελληνικής κωπηλασίας ήρθε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο το 2021 (Τόκιο 2020), όταν ο Στέφανος Ντούσκος κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο σκιφ, χαρίζοντας στην Ελλάδα τον πρώτο Ολυμπιακό τίτλο στην ιστορία της κωπηλασίας. Με μία συγκλονιστική εμφάνιση και Ολυμπιακό ρεκόρ, ο Ντούσκος πέρασε πλέον στην αιωνιότητα του ελληνικού αθλητισμού.
Η επιτυχία αυτή δεν αποτέλεσε το τέλος αλλά τη συνέχεια μιας μεγάλης πορείας. Στο Παρίσι 2024, η Ελλάδα κατέκτησε δύο ακόμη χάλκινα Ολυμπιακά μετάλλια με τους Πέτρο Γκαϊδατζή – Αντώνη Παπακωνσταντίνου και Ζωή Φίτσιου – Μηλένα Κοντού, επιβεβαιώνοντας ότι η ελληνική κωπηλασία συνεχίζει να ανήκει στην παγκόσμια ελίτ.
Πίσω από αυτές τις επιτυχίες βρίσκονται δεκαετίες σκληρής δουλειάς, οργανωμένης προσπάθειας και αφοσίωσης αθλητών, προπονητών, σωματείων και διοίκησης. Καθοριστική υπήρξε η συμβολή του Ομοσπονδιακού προπονητή Gianni Postiglione, ο οποίος ηγείται της Εθνικής Ομάδας από το 2005 έως σήμερα, οδηγώντας την ελληνική κωπηλασία σε ιστορικές επιτυχίες.
Η Ελλάδα, μια χώρα με ισχυρή ναυτική παράδοση, κατάφερε μέσα σε λίγες δεκαετίες να μετατρέψει την κωπηλασία σε ένα από τα πιο επιτυχημένα Ολυμπιακά αθλήματα της χώρας. Και η ιστορία συνεχίζεται…
